Dlaczego ubezpieczenie OC jest obowiązkowe?

Dlaczego ubezpieczenie OC jest obowiązkowe?
Głównym powodem, dla którego państwo przyjęło ustawę o obowiązkowym ubezpieczeniu jest troska o ochronę wszystkich osób, które mogą ponieść szkody związane z posiadaniem i użytkowaniem pojazdów mechanicznych. Kolejnym jest duża częstotliwość wypadków i kolizji drogowych. Istotną przyczyną jest także fakt, że skutki tych ostatnich są zazwyczaj długofalowe i często wiążą się z trwałym inwalidztwem, co uniemożliwia ofiarom wypadków pracę i samodzielne utrzymanie się. Co mówi o tym prawo?

Odpowiedzialność właściciela samochodu

Posiadacz pojazdu mechanicznego odpowiedzialny jest wobec poszkodowanych na zasadzie ryzyka, co w języku prawniczym oznacza, że nie trzeba być winnym wypadku, aby być za niego odpowiedzialnym. W zasadzie wystarcza fakt jego spowodowania. Osoba poszkodowana w wypadku lub kolizji ma prawo do odszkodowania za szkody majątkowe, czyli uszkodzenie samochodu czy zniszczenie ubrania, jak i za szkody osobowe, do których zalicza się koszty leczenia, zadośćuczynienie za krzywdy, w tym ból i cierpienie psychiczne oraz rentę dożywotnią w przypadku trwałego uszczerbku na zdrowiu.
Właściciel samochodu i jednocześnie sprawca wypadku nie jest uprawniony do odszkodowania, nawet jeśli bardzo w nim ucierpi. Warto jednak wiedzieć, że odszkodowanie może być przyznane małżonkowi osoby kierującej pojazdem, jeżeli dozna szkód na mieniu, nie wchodzącym w skład wspólnoty majątkowej lub jeżeli dozna szkód na osobie w wyniku wypadku komunikacyjnego. Odszkodowanie z tego ubezpieczenia należy się również poszkodowanym pasażerom.
Jeżeli jesteś tylko kierowcą samochodu, którego właściciel wbrew obowiązkowi nie zawarł ubezpieczenia OC, to bardzo ryzykujesz. Spowodowaną przez ciebie szkodę, a właściwie jej skutki finansowe, pokryje Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i wypłaci wszystkie roszczenia uprawnionym do odszkodowania, natomiast do ciebie wystąpi z żądaniem o zwrot całej kwoty. Zanim więc przekręcisz kluczyk w stacyjce sprawdź, czy samochód ma ważną polisę OC.

Do kogo należy obowiązek ubezpieczenia samochodu?

Zgodnie z Art. 23. 1. Ustawy Ubezpieczeniowej, obowiązek ten leży po stronie posiadacza pojazdu mechanicznego i to on właśnie ma zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC dla posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.
Przepisy dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych stosuje się także do posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym  przed jego rejestracją, jak również do posiadacza lub kierującego pojazdem zarejestrowanym za granicą, jednak niedopuszczonym do ruchu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do posiadacza lub kierującego pojazdem historycznym, od chwili wprowadzenia tych pojazdów do ruchu.

Jaki jest zakres terytorialny OC?

Art. 25. 1. mówi, że ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zdarzenia powstałe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje, na zasadzie wzajemności, również zdarzenia powstałe na terytoriach państw, których biura narodowe są sygnatariuszami Jednolitego Porozumienia między Biurami Narodowymi - Regulaminu Wewnętrznego.

Na jaki czas zawiera się umowę OC?

Zgodnie z Art. 26. umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy.

Komu przysługuje odszkodowanie z OC?

Art. 34. 1. określa, że z ubezpieczenia OC przysługuje odszkodowanie w przypadku szkody, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia powstałe w związku z ruchem tego pojazdu.
Za szkodę w związku z ruchem pojazdu mechanicznego uważa się również taką, która powstała:

1) przy wsiadaniu do pojazdu mechanicznego i wysiadaniu z niego;
2) bezpośrednio przy załadowaniu i rozładowaniu pojazdu mechanicznego;
3) podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.

Kogo chroni OC?

Art. 35. jasno określa, że ubezpieczeniem OC objęta jest odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
Jakie są sumy gwarancyjne za szkody na osobie i szkody na mieniu?

W Art. 36. 1. czytamy, że odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Suma gwarancyjna nie może być niższa niż równowartość w złotych:

1) w przypadku szkód na osobie: 1 500 000 EURO w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem, bez względu na liczbę poszkodowanych,
2) w przypadku szkód w mieniu: 300 000 EURO w odniesieniu do jednego zdarzenia, którego skutki są objęte ubezpieczeniem bez względu na liczbę poszkodowanych; kwota ta jest ustalana przy zastosowaniu średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski i obowiązującego w dniu wyrządzenia szkody.
Z Art. 36a. wynika, że odszkodowanie z ubezpieczenia OC obejmuje również koszt dodatkowego badania technicznego.

Jakie są wyłączenia firm ubezpieczeniowych?

Zgodnie z Art. 38. 1. Zakład ubezpieczeń nie odpowiada za szkody:

1) polegające na uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie mienia, wyrządzone przez kierującego posiadaczowi pojazdu mechanicznego; dotyczy to również sytuacji, w której posiadacz pojazdu mechanicznego, którym szkoda została wyrządzona, jest posiadaczem lub współposiadaczem pojazdu mechanicznego, w którym szkoda została wyrządzona;
2) wynikłe w przewożonych za opłatą ładunkach, przesyłkach lub bagażach, chyba że odpowiedzialność za powstałą szkodę ponosi posiadacz innego pojazdu mechanicznego niż pojazd przewożący te przedmioty;
3) polegające na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych, wszelkiego rodzaju dokumentów oraz zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych;
4) polegające na zanieczyszczeniu lub skażeniu środowiska.
Wyłączenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń nie obejmuje szkody wyrządzonej w mieniu, jeżeli pojazdy mechaniczne uczestniczące w zdarzeniu są przedmiotem umowy leasingu zawartej przez posiadaczy tych pojazdów lub zostały przywłaszczone przez posiadaczy tych pojazdów na tego samego wierzyciela lub które są przedmiotem zastrzeżenia własności rzeczy sprzedanej na rzecz tego samego wierzyciela.